Ủ chua là quá trình lên men yếm khi khi trong hố ủ có nhiệt độ và độ ẩm thích hợp. ủ chua có những lợi ích sau :
(1) Dự trữ thức ăn để sử dụng vào những thời điểm khan hiếm như vụ đông- xuân, khi úng lụt… chủ động có đủ thức ăn cho bò sữa quanh năm.
(2) Tận dụng được một số phục phẩm nông nghiệp (cây ngô sau thu bắp, dây lạc…) để nuôi bò, mang lại hiệu quả kinh tế cao.
Kỹ thuật ủ chua bao gồm việc cắt cây thức ăn vào giai đoạn thích hợp, thái nó thành những mẩu nhỏ, nén vào hố ủ, và phủ hố này bằng đất để tránh nước (mưa) và không khí lọt vào. Có thể ủ chua cây ngô thức ăn, cây ngô sau thu hoạch bắp khô hay bắp non, ngọn mía, cỏ tự nhiên hoặc cỏ trồng, thân lá lạc, bã dứa…
Điều kiện cần thiết để ủ chua thành công là :
- Phải có hố ủ bảo đảm đúng tiêu chuẩn : hố ủ phải chắc chắn, thành hố và đáy hố phải cứng để ngăn cản không cho nước bên ngoài ngấm vào, hố ủ phải sạch không gồ ghề để nén thức ăn được chặt và dễ dàng. Sau khi chất nén đầy thức ăn, hố ủ phải được đắp kín bằng đất và che phủ cẩn thận để trách nước mưa và không khí lọt vào hố ủ.
- Thức ăn đem ủ phải có chất lượng tốt, phải tươi, không thối, mốc. Một số loại cây thức ăn có tỷ lệ đường cao như khoai tây, khoai lang… dễ ủ, không cần phải cho thêm mật rỉ đường. Một số khác khó ủ hơn do tỷ lệ đường thấp, vì vậy cần bổ sung thêm rỉ mật.
- Phải đảm bảo thức ăn trước khi chất vào hố ủ có độ ẩm khoảng 65-70%. Nếu độ ẩm trên mức này cần phơi qua cho rút bớt nước. Nếu thức ăn khô, già quá thì vẩy thêm nước (hoặc tưới rỉ mật đường pha loãng) cho đủ độ ẩm trên.
- Trong trường hợp chẳng may gặp thời tiết xấu và không thể phơi được, có thể xử lý bằng cách băm nhỏ rơm khô hoặc bã mía, trộn đều và ủ chung với cây thức ăn đem ủ chua (cỏ hoặc cây ngô thức ăn…)
- Thao tác ủ (chất thức ăn vào hố) càng nhanh càng tốt sau đó lấp hố ngày. Tốt nhất là từ khi cắt thức ăn về cho đến khi đóng hố ủ diễn ra trong vòng một ngày.
- Phải nén thật chặt khối thức ăn trong hố. Muốn vậy phải chất vào hố từng lớp mỏng một và chất thức ăn đến đâu nén chặt đến đó. Chú ý nén trên toàn bộ bề mặt hố, nén xung quanh và các góc hố.
Nguồn : 71 câu Hỏi- Đáp về Chăn nuôi Bò sữa
